In het zonnetje: Gerda Lycklama à Nijeholt
Het Universitair Netwerk voor de Care sector Zuid-Holland (UNC-ZH) bestaat 20 jaar! Samen zorgen we ervoor dat het netwerk goed werkt en blijft groeien. Gerda Lycklama à Nijeholt – locatiemanager en voorzitter van de Wetenschappelijke OnderzoeksCommissie (WOC) binnen WoonZorgcentra Haaglanden (WZH) – doet dit al zes jaar. In dit interview vertelt ze over haar werk, de WOC binnen WZH, en geeft ze tips om onderzoek in de zorg te blijven stimuleren.
Gerda, wat doe je precies binnen WZH?
Ik ben locatiemanager van een somatisch verpleeghuis binnen WZH. Als manager heb ik een aantal aandachtsvelden; wetenschappelijk onderzoek is daar één van. Kort na mijn start bij WZH werd ik voorzitter van de werkgroep WOC onderzoeksagenda bij WZH. Omdat ik voorzitter ben vertegenwoordig ik WZH ook binnen de WOC werkgroep van het UNC-ZH. Het is fijn om langer betrokken te zijn: ik leer steeds meer en kan beter meedenken en het duurt gewoon even voordat je de verbanden doorziet.
Wat doet de werkgroep WOC onderzoeksagenda binnen WZH?
De werkgroep is opgericht om deelname aan wetenschappelijk onderzoek te stimuleren. Ook helpen we om kennis uit die onderzoeken te verspreiden in de organisatie. In de werkgroep zitten vertegenwoordigers voor behandeldiensten – zoals artsen en psychologen –, een lid van de centrale cliëntenraad, verpleegkundigen, kwaliteitsfunctionaris en onze linking pin. Die verschillende invalshoeken zijn heel belangrijk. Het helpt onder andere om uiteindelijke resultaten makkelijker naar de juiste doelgroepen door te kunnen spelen.
We beoordelen of een onderzoek past bij WZH, zoeken geschikte locaties voor de uitvoering, geven advies over de resultaten, en helpen met het uitzetten hiervan. WZH heeft meerdere lerende netwerken, bijvoorbeeld over palliatieve zorg of welzijn. Wij adviseren hen soms om de onderzoeksresultaten op te nemen, zodat kennis zich weer verder verspreidt in de organisatie.
Een paar keer per jaar overleggen we met voorzitters van de lerende netwerken, leden van de WOC en een lid van de Raad van Bestuur. Tijdens zo’n overleg bespreken we hoe het gaat met alle lopende onderzoeken, en wat WZH eruit haalt. Sinds kort sluiten ook vertegenwoordigers van de Evidence Based Practice (EBP)-werkgroep aan. Zij zetten zich in voor werken op basis van bewijs (evidence based).
“Het is fijn om naast het dagelijkse managementwerk ook met lange-termijn onderzoeken bezig te zijn.”
Wat vind je het leukste aan je werk?
Als locatiemanager vind ik het fijn dat iedereen – medewerkers en bewoners – dichtbij elkaar is. Dat zorgt voor veel contact. Laatst was er bijvoorbeeld een uitgeleide voor een overleden bewoner. De dochter vertelde een grappig verhaal en iedereen herkende het, want we kenden allemaal deze bewoner en zijn manier van doen. Achteraf kreeg ik van een externe bezoeker de opmerking dat de sterke verbondenheid op de locatie goed te voelen was op moment. Die verbondenheid maakt mijn werk bijzonder. Je ziet direct de impact van jouw inzet en dat van het team op de levens van bewoners of naasten.
Binnen de WOC vind ik het leuk om samen kritisch na te denken over onderzoek. Het is fijn om naast het dagelijkse managementwerk ook met lange-termijn onderzoeken bezig te zijn. Bovendien ben ik trots op hoe de WOC binnen WZH werkt. Ook als er organisatieveranderingen zijn, blijft de WOC doorgaan. Er is een goede structuur die wordt geborgd.
Welke uitdagingen zie jij nog binnen je werk, of in de toekomst?
Het blijft lastig om aandacht te vragen voor onderzoek. De zorg verandert: er komen meer bewoners, maar minder personeel. We moeten de zorg dus echt anders gaan organiseren. Onderzoek helpt daarbij op de lange termijn, maar kan soms vergeten worden door de dagelijkse hectiek.
Ook denk ik dat onderzoek binnen het UNC-ZH gaat veranderen. De zorg vindt niet alleen meer plaats binnen het verpleeghuis, en samenwerkingen worden steeds ingewikkelder. Onderzoek zal zich daarop moeten aanpassen.
Welke geleerde lessen zou je aan andere WOC’s willen meegeven?
Zorg dat je goed opschrijft hoe het onderzoeksproces in jouw organisatie verloopt. Wie beslist wat, wanneer en op basis waarvan? Maak deelname aan de WOC ook aantrekkelijk. Omdat onderzoek vaak lang duurt is het belangrijk dat mensen betrokken blijven. Dat lukt beter als er ruimte is voor gezelligheid en ontspanning naast het inhoudelijke werk.
Doe dit ook voor publieke bijeenkomsten over onderzoek, zoals leercafés. Kleed die leuk aan, zorg voor lekker eten en drinken, en betrek bewoners en familie. Dat maakt het interessant, waardoor mensen blijven komen.
Blijf aandacht vragen voor onderzoek, ook als het druk is. Het is belangrijk om WOC-overleggen door te laten gaan. Ik merk dat mensen in drukke periodes dan tóch aanhaken, omdat ze niets willen missen. En vergeet niet: steun van het bestuur en de directie is onmisbaar. Als het belang van onderzoek daar wegzakt, heeft dat gevolgen voor de hele organisatie. Dus daar moet je ook als WOC in blijven investeren.
Tot slot: blijf communiceren over onderzoek en de WOC. Zo creëer je bekendheid over wat de WOC doet en maak je het belang duidelijk. Bij WZH doen we dat bijvoorbeeld via nieuwsbrieven, jaarverslagen, startbijeenkomsten van nieuw onderzoek, en door actief te communiceren vanuit de verschillende WOC-groepen.
