Hoe werkt de inspiratiegids?
De inspiratiegids bestaat uit drie onderdelen:
1) Het bewonersprofiel
Hierin kan belangrijkste informatie over een bewoner worden ingevuld, die de gebruiker van de inspiratiegids helpt om een gepersonaliseerde activiteit uit te kiezen. Denk bijvoorbeeld aan:
- De geschiedenis van een bewoner: gezinssamenstelling, beroep, oude woonplaats, etc.;
- De fysieke status: slechthorend, slechtziend, gebruik van loophulpmiddelen, slikproblemen, etc.;
- Karakteristieken: gevoelig voor prikkels, houdt van aanraking, etc.;
- Voorkeuren: eten, drinken, ontspanningsactiviteiten, etc.;
- Dingen die de bewoner leuk vindt: favoriete muziek, favoriete personen, vaste activiteiten, etc.
2) De activiteitenmap
Deze map bevat instructies voor het gebruik van de inspiratiegids, algemene informatie over dementie en tips voor het benaderen van mensen met dementie. Ook is er een beslisboom toegevoegd die helpt bij het kiezen van een passende activiteit (bijvoorbeeld binnen/ buiten, individueel/ groep).
De rest van de map is opgedeeld in 14 activiteitencategorieën (zoals bewegen, cognitie, religie & spiritualiteit, zintuigen, etc.). Elke categorie bevat activiteitenkaarten met toelichting, uitvoeringstips en aanpassingsmogelijkheden. Deze kaarten zijn uitneembaar.
3) Het activiteitenlogboek
Na het uitvoeren van een activiteit kan deze worden genoteerd in het activiteitenlogboek: welke activiteit is gedaan, door wie, hoe lang, en of het betekenisvol was. Zo ontstaat een overzicht van favoriete activiteiten van de bewoner, kunnen veranderingen in voorkeuren worden gesignaleerd, en is het makkelijker voor nieuwe zorgverleners of vrijwilligers makkelijker om passende activiteiten te kiezen.
Benieuwd naar de inspiratiegids?
Onderaan deze pagina vind je een inkijkexemplaar en een korte animatievideo die uitlegt hoe de gids werkt. Ook is er een implementatieplan beschikbaar dat ondersteuning biedt bij het langdurig inzetten van de inspiratiegids binnen een organisatie, afdeling of team. De tips in dit plan zijn verzameld tijdens het ENACT actieonderzoek.
Wil je meer weten over het onderzoek, de aanleiding of de ontwikkeling van de ENACT inspiratiegids? Bezoek dan de projectpagina van de ENACT studie.
Beschikbaarheid en kosten
De bewonersprofielen en logboeken zijn gratis te downloaden en zelf te printen. Ze vormen een belangrijk onderdeel van de inspiratiegids en helpen bij het personaliseren van activiteiten.
De activiteitenmap is te bestellen gedurende specifieke periodes. Het bestelformulier is onderaan deze pagina te vinden. Er is gekozen voor bestelperiodes om zo de administratie en verzending efficiënt te organiseren en de kosten laag te houden.
De prijs van de ENACT inspiratiegids is kostendekkend; er wordt geen winst op gemaakt. In het bestelformulier vind je meer informatie over de prijs, facturering, verzending, en looptijd van de bestelperiode.
Let op: prijzen kunnen variëren door wisselende kosten voor materialen, drukwerk, verzending, of administratie.
►► Scroll naar beneden om direct bij de onderdelen van de ENACT Inspiratiegids te komen. Hieronder volgt informatie over achtergrond en toepassing van de gids.
ENACT Inspiratiegids
Handvatten voor betekenisvolle activiteiten in het verpleeghuis
► Korte omschrijving
De ENACT Inspiratiegids is een praktische toolkit die zorgprofessionals, naasten en vrijwilligers ondersteunt bij het kiezen, uitvoeren en evalueren van betekenisvolle activiteiten voor verpleeghuisbewoners met dementie. De gids helpt om activiteiten beter af te stemmen op de persoonlijke voorkeuren, mogelijkheden en levensgeschiedenis van bewoners.
► Voor wie
- Verpleeghuisbewoners met dementie
- Zorgprofessionals in de verpleeghuiszorg
- Vrijwilligers
- Mantelzorgers en naasten
► Doel
Het doel van de ENACT Inspiratiegids is om betekenisvolle, persoonsgerichte activiteiten structureel onderdeel te maken van het dagelijks leven in het verpleeghuis en zorgverleners en naasten hierin houvast te bieden.
► Ontwikkeld op basis van
De ENACT Inspiratiegids is ontwikkeld binnen het ENACT onderzoek (BetekENisvolle ACTiviteiten) van het Universitair Netwerk voor de Care sector Zuid Holland (UNC ZH). De gids is tot stand gekomen in co-creatie. Dat betekent dat onderzoekers, zorgprofessionals, vrijwilligers, bewoners en naasten gezamenlijk hebben gewerkt aan de ontwikkeling en verfijning van de toolkit.
Bij de ontwikkeling is gebruikgemaakt van:
- wetenschappelijke kennis over kwaliteit van leven en activiteiten bij dementie;
- praktijkervaringen uit meerdere verpleeghuizen;
- co-creatie en feedbackrondes tijdens actieonderzoek.
► Effectiviteit
Onderzoek laat zien dat betekenisvolle activiteiten bijdragen aan welzijn, plezier, verbondenheid en persoonsgerichte zorg bij mensen met dementie. Tegelijkertijd blijkt het in de praktijk vaak lastig om passende activiteiten te kiezen en te evalueren, vooral bij gevorderde dementie.
De ENACT Inspiratiegids ondersteunt zorgprofessionals en naasten door:
- inzicht te geven in wat voor een individuele bewoner betekenisvol kan zijn;
- activiteiten beter af te stemmen op persoonlijke kenmerken en behoeften;
- systematisch stil te staan bij wat werkt en waarom.
Ervaringen uit het actieonderzoek laten zien dat de gids goed wordt ontvangen door de eindgebruikers en als gebruiksvriendelijk en gevarieerd wordt ervaren.
► Uitvoering
De ENACT Inspiratiegids bestaat uit drie samenhangende onderdelen:
1. Bewonersprofiel
Hierin wordt belangrijke informatie vastgelegd over de bewoner, zoals levensgeschiedenis, voorkeuren, fysieke kenmerken en karaktereigenschappen. Dit profiel helpt bij het kiezen van een passende activiteit.
2. Activiteitenmap
De map bevat:
o uitleg over dementie en benadering van bewoners;
o een beslisboom om activiteiten te kiezen (bijv. individueel/groep, binnen/buiten);
o activiteitenkaarten verdeeld over 14 categorieën (zoals bewegen, zintuigen, cognitie, religie & spiritualiteit).
De kaarten bevatten praktische instructies en aanpassingsmogelijkheden en zijn uitneembaar.
3. Activiteitenlogboek
In het logboek wordt vastgelegd welke activiteit is gedaan, door wie, hoe lang en of deze betekenisvol was. Dit helpt om voorkeuren te volgen en kennis over bewoners over te dragen.
Voor duurzame inzet is een implementatieplan beschikbaar, waarin teams stap voor stap worden ondersteund bij het invoeren van de inspiratiegids in de dagelijkse praktijk.
► Houdbaarheid (tijd, kosten en personeel)
Tijd
• Activiteiten kunnen aansluiten bij bestaande dagelijkse momenten
Kosten
• Bewonersprofielen en logboeken zijn gratis te downloaden
• De activiteitenmap is tegen kostprijs te bestellen in bestelperiodes
Personeel
• Geen extra formatie nodig
• Ook inzetbaar door vrijwilligers en naasten
• Ondersteunt samenwerking en overdracht tussen zorgprofessionals
► Duurzaamheid
De ENACT Inspiratiegids draagt bij aan duurzame verpleeghuiszorg doordat:
- activiteiten persoonsgericht en betekenisvol worden ingezet;
- kennis en ervaringen worden vastgelegd en gedeeld;
- de gids breed toepasbaar is binnen teams en organisaties;
- de aanpak is ontwikkeld in co creatie en goed aansluit bij de praktijk.
Hiermee ondersteunt ENACT een mensgerichte en toekomstbestendige benadering van welzijn in het verpleeghuis.
