Home /Onderzoek /Probleemgedrag bij ouderen in de langdurige zorg en geriatrische revalidatie

Probleemgedrag bij ouderen in de langdurige zorg en geriatrische revalidatie

English text below

Dit promotieonderzoek heeft als doel bij te dragen aan betere herkenning en aanpak van probleemgedrag bij ouderen en passende ondersteuning van zorgprofessionals. Het onderzoek bestaat uit twee onderzoekslijnen: de implementatie van de STIP-Methode bij mensen met dementie in de langdurige zorg en de verkenning van probleemgedrag in de geriatrische revalidatie (GR).

Inhoud onderzoek

Probleemgedrag komt regelmatig voor bij ouderen met complexe zorgvragen. Het kan hun welzijn, functioneren en herstel beïnvloeden en belastend zijn voor zorgprofessionals en naasten. Het promotieonderzoek bestaat uit twee samenhangende onderzoekslijnen.

  1. Implementatie van de STIP-Methode in de langdurige zorg

Deze onderzoekslijn richt zich op de implementatie van de STIP-Methode bij mensen met dementie en probleemgedrag in de langdurige zorg. STIP staat voor de gepersonaliseerde STapsgewijze Integrale preventie en behandeling van Probleemgedrag. Onderzocht wordt hoe deze methodische werkwijze in de dagelijkse praktijk wordt toegepast en welke factoren de implementatie bevorderen of belemmeren. Dit onderzoek maakt deel uit van het ZonMw-programma Memorabel.

  1. Probleemgedrag in de GR

Binnen de GR komen psychisch lijden en neuropsychiatrische symptomen, zoals angst, depressieve symptomen, apathie, agitatie en agressie, regelmatig voor. Deze kunnen het herstel en de deelname aan de revalidatie beïnvloeden. Binnen de GR ontbreekt nog een eenduidige definitie en structurele methodische aanpak van probleemgedrag.

De onderzoekslijn omvat:

  • Interviews met Nederlandse zorgprofessionals over hun ervaringen met probleemgedrag en ondersteuningsbehoeften.
  • Internationale focusgroepen met zorgprofessionals en onderzoekers over wat onder probleemgedrag wordt verstaan, hoe vaak en in welke vormen het voorkomt, de gevolgen en de aanpak binnen verschillende landen en zorgsystemen.
  • Analyse van een Europese dataset met 765 revalidanten naar het voorkomen en beloop van neuropsychiatrische symptomen en de samenhang met patiëntkenmerken, functioneren en revalidatie- en ontslaguitkomsten.


Fase onderzoek

Het promotieonderzoek bevindt zich in de afrondende onderzoeks- en publicatiefase. De dataverzameling en analyses voor de STIP-Methode zijn afgerond. Binnen de GR-onderzoekslijn zijn de interviews en internationale focusgroepen afgerond en wordt de analyse van de Europese dataset verder uitgewerkt.

Read this text in English:

Problem behaviour is common among older adults with complex care needs. It can affect their well-being, functioning, and recovery and can place a considerable burden on family caregivers and healthcare professionals. This PhD research comprises two interrelated research lines.

1.        Implementation of the STIP-Method in long-term care
This research line focuses on the implementation of the STIP-Method for people with dementia and problem behaviour in long-term care. STIP is a Dutch acronym for Personalised Stepwise Integrated prevention and treatment of Problem behaviour. The research examines how this structured approach is applied in daily practice and which factors facilitate or hinder its implementation. This research is part of the ZonMw Memorabel programme.

2.       Problem behaviour in geriatric rehabilitation
Psychological distress and neuropsychiatric symptoms, such as anxiety, depressive   symptoms, apathy, agitation, and aggression, are common in geriatric rehabilitation (GR). These symptoms may affect recovery and participation in rehabilitation. However, a uniform definition and structured, systematic approach to problem behaviour are still lacking in GR.

 

This research line includes:

·         Interviews with Dutch healthcare professionals exploring their experiences with problem behaviour and their support needs.

·         International focus groups with healthcare professionals and researchers exploring how problem behaviour is defined and understood, how frequently and in what forms it occurs, its consequences, and how it is addressed across different countries and healthcare systems.

·         Analysis of a European dataset of 765 rehabilitation patients to examine the prevalence and course of neuropsychiatric symptoms and their associations with patient characteristics, functioning, and rehabilitation and discharge outcomes.

 

Research phase

The PhD research is currently in its final research and publication phase. Data collection and analyses for the STIP-Method have been completed. Within the GR research line, the interviews and international focus groups have been completed, and the analysis of the European dataset is being further developed.

 

Onderwijs

Verstraeten, H. (2026) & Bakker, T. Hoofdstukauteur van onderdeel 9.5.4 Probleemgedrag bij dementie: een interdisciplinair preventie- en behandelperspectief (STIP-Methode). In A. Merks & F. Verberk (Red.), Verpleegkunde volgens het Neuman Systems Model (8e druk).

Presentaties

EuGMS 2025 – poster presentation. Professionals’ perspectives on problem behavior in Dutch Geriatric Rehabilitation: a semi-structured interview study SOON Congres [HV2.1]Ouderengeneeskunde 2025 – mondelinge presentatie: Probleemgedrag in GRZ: onderzoek naar ervaringen van verpleegkundigen/ verzorgenden en behandelaren IPA 2026 [HV1.1]– mondelinge presentatie. Implementation of the STIP-Method in Dutch Nursing Homes: Barriers, facilitators and opportunities for routine collection of neuropsychiatric symptoms data

Publicaties

Bakker, T. J. E. M., Ziylan, C., Verstraeten, H.M.F., Van Maar, C. (2023). Probleemgedrag bij mensen met dementie en de STIP-Methode. Gepersonaliseerde STapsgewijze Integrale Preventie en behandeling. Geron. https://gerontijdschrift.nl/artikelen/probleemgedrag-bij-mensen-met-dementie-en-de-stip-methode/ Verstraeten HMF, Ziylan C, Gerritsen DL, Huijsman R, Nakanishi M, Smalbrugge M, van der Steen JT, Zuidema SU, Achterberg WP, Bakker TJEM. Implementing a Personalized Integrated Stepped-Care Method (STIP-Method) to Prevent and Treat Neuropsychiatric Symptoms in Persons With Dementia in Nursing Homes: Protocol for a Mixed Methods Study. JMIR Res Protoc. 2022 Jun 22;11(6):e34550. doi: 10.2196/34550. PMID: 35731558; PMCID: PMC9260522.

Misschien vind je dit ook interessant

EAGER-2-MOVE: Bruggen bouwen naar beweging: Samen werken aan minder zitten in de geriatrische revalidatie m.b.v. eHealth

Het EAGER-2-MOVE project brengt het zit- en beweegpatroon van geriatrische revalidanten in kaart en ontwikkelt een innovatieve, gepersonaliseerde aanpak om zitten te verminderen met behulp van eHealth. Revalidanten, hun naasten en professionals denken mee over een interventie om zitgedrag te doorbreken.

Lees verder

ELEVATE: Epilepsie bij dementie

Mensen met dementie hebben een grotere kans op epilepsie, en mensen met epilepsie hebben een grotere kans om dementie te ontwikkelen. Epilepsie wordt bij mensen met dementie echter vaak niet herkend, terwijl aanvallen grote gevolgen kunnen hebben voor zowel de persoon zelf als diens naasten. Zo kunnen epileptische aanvallen leiden tot achteruitgang in functioneren, een verminderde kwaliteit van leven en in ernstige gevallen overlijden. Binnen de ELEVATE-studie brengen wij dit probleem in kaart en onderzoeken we hoe technologie kan helpen om aanvallen eerder te signaleren om zo de kwaliteit van leven en zorg te verbeteren.

Lees verder

Complexiteit in de geriatrische revalidatie

In de geriatrische revalidatie wordt herstel niet alleen bepaald door de medische aandoening of functionele beperkingen, maar ook door persoonlijke en omgevingsfactoren. Denk bijvoorbeeld aan motivatie, ziekte-inzicht, coping, sociale steun, mantelzorgbelasting en de thuissituatie. In dit onderzoek brengen we in kaart hoe deze factoren bijdragen aan complexiteit in de geriatrische revalidatie en hoe zorgprofessionals hiermee omgaan in de praktijk.

Lees verder